19-   اعمال صالح و کردارهای نیک: ﴿إِنَّ الْحَسَنَاتِ يُذْهِبْنَ السَّـيِّئَاتِ﴾. (هود : 114). بی ‌گمان نیکی ‌ها و حسنات بدیها و گناهان و آثار آنها را بر طرف می‌ کنند. 20-   عمره: «العُمْرَةُ إلی العمرةِ کَفَّارَةٌ لِماَ بَيْنَهُمَا». (البخاری) : پیامبر می‌فرماید عُمْره تا عمره کفاره گناهان بین آنها است. 21-   شهادت در راه خدا: «يغفر للهشيد کل ذنب إلاَّ الدَّين». (مسلم). رسول اکرم (صلى الله عليه وسلم) می‌ فرماید: همه گناهان کسی که در راه خدا شهید می ‌شود بجز بدهی و قرض آمرزیده می‌ شود. 22-   گفتن این ذکر هنگام خواب: «إِذَا أَتَيْتَ مَضْجَعَكَ فَتَوَضَّأْ وَضُوءَكَ لِلصَّلَاةِ ثُمَّ اضْطَجِعْ عَلَى شِقِّكَ الْأَيْمَنِ وَقُلْ: اللَّهُمَّ أَسْلَمْتُ نَفْسِي إِلَيْكَ وَفَوَّضْتُ أَمْرِي إِلَيْكَ وَأَلْجَأْتُ ظَهْرِي إِلَيْكَ رَهْبَةً وَرَغْبَةً إِلَيْكَ، لَا مَلْجَأَ وَلَا مَنْجَا مِنْكَ إِلَّا إِلَيْكَ. آمَنْتُ بِكِتَابِكَ الَّذِي أَنْزَلْتَ وَبِنَبِيِّكَ الَّذِي أَرْسَلْتَ. فَإِنْ مُتَّ مُتَّ عَلَى الْفِطْرَةِ فَاجْعَلْهُنَّ آخِرَ مَا تَقُولُ». (البخاری و مسلم). از پیامبر اکرم (صلى الله عليه وسلم) روایت شده که می ‌فرماید: هرگاه به رختخواب رفتی بمانند وضوء نماز وضوئی بگیر، سپس بر پهلوی راست بخواب، و این دعا را بخوان: پروردگارا! نفس خود را به تو تسلیم و رویم را بسوی تو کردم، کارهایم را به تو تفویض و پشتم را به تو بستم، ترس و محبتم بسوی تو، راه نجات و پناهگاهی از عذاب تو جز تو ندارم. به پیامبری که ارسال و به کتابی که نازل فرموده ‌ای ایمان آوردم. «پس از خواندن این دعا» اگر در آن شب فوت کردی بر فطرت واقعی خود مُرده ‌ای. این دعا آخرین کلامی باشد که در رختخواب بر زبان آورده ‌ای. 23-   یاد خدا و تسبیح «سبحان الله گفتن: «مَنْ قَالَ: سُبْحَانَ اللهِ وَبِحَمْدِهِ فِي يَوْمٍ مِائَةَ مَرَّةٍ حُطَّتْ خَطَايَاهُ وَلَوْ كَانَتْ مِثْلَ زَبَدِ الْبَحْرِ». (مسلم). پیامبر (صلى الله عليه وسلم) می ‌فرماید: کسی که در روز صد بار بگوید سبحان الله و بحمده یعنی پاکی و بی ‌عیبی و ستایش خدای را. گناهانش آمرزیده می ‌شود اگر چه به کثرت کف دریا باشد «أَيَعْجَزُ أَحَدُكُمْ أَنْ يَكْسِبَ كُلَّ يَوْمٍ أَلْفَ حَسَنَةٍ، فَسَأَلَهُ سَائِلٌ مِنْ جُلَسَائِهِ كَيْفَ يَكْسِبُ أَحَدُنَا أَلَفَ حَسَنَةٍ؟ قَالَ:((يُسَبِّحُ مِائَةَ تَسْبِيحَةٍ، فَيُكْتَبُ لَهُ أَلْفُ حَسَنَةٍ أَوْ يُحَطُّ عَنْه ُ أَلَفُ خَطِيئَةٍ». (مسلم) : پیامبر (صلى الله عليه وسلم) می ‌فرماید: آیا کسی می ‌خواهد که هر روز هزار حسنه کسب کند؟ پس در هر روز یکصد بار بگوید: سبحان الله تا یکصد حسنه را کسب و یکصد گناه از او بخشوده شود. 24-  نماز جماعت: «مَن تَوَضَّأَ للصلاةِ فأَسْبَغَ الوُضُوءَ ثم مَشیَ إلی الصلاةِ المکتوبةِ فصَلاَّهاَ مع الناسِ أو مع الجماعةِ أو في المسجدِ غَفَرَ اللهُ لَهُ ذنوبَه». (مسلم). پیامبر (صلى الله عليه وسلم) فرموده است: هر کس وضوء کاملی بگیرد بعداً برای ادای نماز واجب براه افتد آن را با مردم یا به جماعت و یا در مسجد بخواند خداوند گناهانش را عفو می ‌نماید[1]. 25-   وضوء زیبا و کامل: «من توضأ فأحسن الوضوء خرجت خطاياه من جسده حتی تخرج من تحت أظفاره». (مسلم). پیامبر (صلى الله عليه وسلم) فرمود: هر کس وضوء بگیرد و وضوءش کامل و زیبا باشد خداوند گناهان او را محو می‌ نماید. «گناهانش از تن او حتی از زیر ناخنهایش خارج می‌ شود». 26-27-28- وضوء کامل بهنگام سختیها، رفت و آمد مسجد و انتظار نماز: «أَلاَ أَدُلُّكُمْ عَلَى مَا يَمْحُو اللَّهُ بِهِ الْخَطَايَا وَيَرْفَعُ بِهِ الدَّرَجَاتِ؟ قَالُوا: بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ. قَالَ: إِسْبَاغُ الْوُضُوءِ عَلَى الْمَكَارِهِ، وَكَثْرَةُ الْخُطَا إِلَى الْمَسَاجِدِ، وَانْتِظَارُ الصَّلاَةِ بَعْدَ الصَّلاَةِ، فَذَلِكُمْ الرِّبَاطُ». (مسلم)، رسول اکرم (صلى الله عليه وسلم) فرمود: آیا به شما چیزی نشان دهم که گناهان را پاک و منزلت و درجات انسان را بالا می ‌برد؟ عرض کردند: آری ای رسول خدا. فرمود: وضوء گرفتن بهنگام سختیها، رفت و آمد زیاد به مسجد و انتظار نماز دیگر پس از نماز فعلی. اینها هستند ریسمان برای چنگ زدن (رباط یعنی ربط دهنده). 29-   گفتن این ذکر بعد از اذان: «مَنْ قَالَ حِينَ يَسْمَعُ المُؤَذِّنَ: وَأَنَا أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، وَأَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَرَسُوْلُهُ، رَضِيْتُ بِاللهِ رَباًّ، وَبِمُحَمَّدٍ رَسُوْلاً، وَبِالإِسْلاَمِ دِيْناً غُفِرَ لَهُ ذنبه». (مسلم) پیامبر (صلى الله عليه وسلم) می ‌فرماید: کسی که بهنگام شنیدن أذان ذکر فوق را بگوید گناهانش آمرزیده می ‌شود: (معنی ذکر): من هم گواهی می ‌دهم که خدا یکتا و بی ‌نیاز است و محمد بنده و فرستاده اوست و راضیم به اینکه الله پروردگار من و حضرت محمد (صلى الله عليه وسلم) پیامبر و اسلام دین منست). 30-   گفتن و خواندن این ذکر بعد از نمازهای واجب: «من سبَّح لِلّه دُبُرَ کُلِّ صلاة ثلاثاً وثلاثين وکبَّر اللهَ ثلاثاً وثلاثين وحمد للهَ ثلاثاً وثلاثين فتلك تسعة وتسعون. وقال تمام المائة: لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ». (البخاری و مسلم). حضرت رسول الله (صلى الله عليه وسلم) می‌ فرماید: هر کس پس از هر نماز سی و سه بار بگوید: سبحان الله. و سی سه بار بگوید: الحمدلله. و سی و سه بار بگوید: الله اکبر، که جمعاً می ‌شود نود و نه، و برای اینکه صد را تمام کند «ذکر را به صد مرتبه برساند» در آخر این 99 بگوید: لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللهُ وَحْدَهُ لاَ شَرِيْكَ لَهُ، لَهُ الْمُلْكُ وَلَهُ الْحَمْدُ، وَهُوَ عَلَى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ. یعنی هیچ خدایی جز او نیست تنها و بی ‌نیاز است. عظمت و ستایش لایق اوست و بر هر چیزی قادر است. گناهانش اگر بمثل کف دریا هم زیاد باشد آمرزیده می ‌شود. 31-32- دست مالیدن و مسح رکن یمانی و حجر الاسود و طواف کعبه: قال ابن عمر (رضي الله عنهما): [فَإِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «إِنَّ مَسْحَهُمَا (أي الركنين) كَفَّارَةٌ لِلْخَطَايَا». وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: «مَنْ طَافَ بِهَذَا الْبَيْتِ أُسْبُوعًا فَأَحْصَاهُ كَانَ كَعِتْقِ رَقَبَةٍ». وَسَمِعْتُهُ يَقُولُ: «لاَ يَضَعُ قَدَمًا وَلاَ يَرْفَعُ أُخْرَى إِلاَّ حَطَّ اللَّهُ عَنْهُ خَطِيئَةً، وَكَتَبَ لَهُ بِهَا حَسَنَةً». (الترمذی و النسائی). ابن عمر (رضي الله عنهما) می ‌گوید: از پیامبر (صلى الله عليه وسلم) شنیدم که می ‌فرمود: همانا مسح آندو «رکنین: یمانی و حجر الاسود» کفاره گناهان است. و شنیدم می ‌فرمود: کسی که این خانه را «کعبه» هفته‌ای طواف نماید بمانند این است که بنده‌ای را آزاد کرده باشد. و شنیدم می ‌فرمود: هیچ قدمی بر نمی ‌دارد مگر اینکه خداوند گناهی از گناهان وی را بخشوده و یا حسنه‌ای برای وی می ‌نویسد. 33-   کفاره مجلس: «من جلس فی مجلس فکثر فيه لَغَطُه، فقال قبل أن يقوم من مجلسه ذلك: سُبْحَانَكَ اللَّهُمَّ وَبِحَمْدِكَ، أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلَهَ إِلاَّ أَنْتَ، أَسْتَغْفِرُكَ وَأَتُوْبُ إِلَيْكَ. غفر له ما کان فی مجلسه ذلك». (الترمذی). پیامبر (صلى الله عليه وسلم) فرمود: کسی که در مجلسی بنشیند که در آن سخنان مختلفی رد و بدل شود قبل از ترک آن مجلس دعای فوق را بخواند خداوند آنچه که از گناهان در آن مجلس گذشته می ‌بخشاید.